Crónica Salvaxe IV

Remato coas crónicas da Semana de Poesía Salvaxe, que sen tempo non era. O relato dun día grande cheo de momentos que sen pudor podemos cualificar como inesquecíbeis.

Sábado 18

Última xornada e tamén a derradeira. No Vermouth Poético programado para a unha e media no Cazadores, Carlos Oroza. Un mito. O autor de Cabalum, aquel poema destinado a perderse na marea festiva e hedonista dos anos oitenta, tiña para min as mellores referencias. Moitas noites de viño e herba tiña escoitado aos meus amigos máis vellos a crónica dos recitais de Oroza naquela altura. Tamén a historia de toda unha xeración perdida de escritores que se negaran a participar no sistema, nas componendas da cultura galega, e ficaran nas marxes con escasas excepcións. Xente tan libre como descoñecida. Entre xente desa predicaba Oroza nos oitenta ás súas ladaíñas lúdicas, que lles chamou Chichí Campos no seu día, onde a palabra se esvaía en pura sonoridade. Os recitais de Oroza, acrecentaba aínda o xenial humorista, deberan ser unha terapéutica necesaria. Entre os poemas míticos do viveirense, citábase o América, cos célebres versos nos que Poe se transformaba en corvo.

Y Poe estaba americando. Y Poe llevaba un bicho que había salido por su boca.
Y era Poe, Poe, Poe.

O poeta en acto
O poeta en acto

Pedín na barra un martini, xa que estabamos nun vermouth poético onde supoño eu debía consumirse como mínimo tanto vermouth como poesía. A voz de Oroza, un tanto fraxilizada pola idade, comezou logo a entoar os primeiros versos. De novo, como no día anterior, fíxose un silencio reverencial no que o poeta puido brillar co seu recitado pulcro e señorial.

A cabeza fóiseme outra volta para aquela época na que o desengano virou ás cabezas cara á vida e o presente inmediato. Nesa política da supervivencia fomos educados nas rúas galegas moitos adolescentes que comezábamos a andar camiño daquela e por iso a melodía severa de Oroza convocábame fantasmas propios. Cousas que me dá por pensar nos recitais axeitados.

Un video entre poema e poema, e finalmente o América, que por fin puiden escoitar ao vivo. O poeta foi obrigado a un pequeno bis cando aínda resoaban os versos de Cabalum coma un singular eco do poema de Ginsberg recitado na primeira xornada por Guillermo e Karlotti.

Era toda América crucificada a la orilla Toda la América insalivada
y fija .
Brazos saliendo del mar crucificados avanzando brazos pájaros
sin cabeza.
Brazos voces sumisas en la orilla.

Fomos comer despois do sagrado acto, o Marcos, o Estevo, a Leire e a Déborah, o Ildefonso, a Cora e máis o Víctor dos Sin Red, Olaia e o Iván, mozo ferrolán que acompañara practicamente todos os recitais da Semana. Eu tiña claro que un chuletón era a única opción gastroduodenal posíbel despois de tres días de cañas e racións. A conversa na mesa comezou a fluír con bo espírito. Falouse de psicomaxia, da charlatanería de Jodorowski e Sánchez Dragó, dos curandeiros tradicionais e de episodios de curacións extraordinarias, da alternativa máxica ao actual sistema científico, de poesía e acordeóns e das técnicas repentistas dos Bertxolaris, das que Leire nos ofreceu un áxil exercicio versificando en euskara o momento con salva de palmas global. Bravo.

Unha sesta e ás seis e media encontro no Teatro Jofre. Guillermo e Karlotti convocárannos a todos os participantes para un diálogo aberto antes do concerto de Coppini e o Comando Delta. Entre que uns chegaban e outros non, fómonos entretendo na terraza do Teatro Jofre, desde onde se vía unha fragata no porto, se cadra en reparacións. Unha tarde fresca e soleada, ideal para música e café. Ao final xuntámonos uns cantos e Guillermo e Karlotti expresáronnos a súa satisfacción polo resultado da Semana e a súa convicción de darlle continuidade ao encontro anual en Ferrol. Paréceme a min que a cousa paga a pena e que calquera dos que alí estivemos facemos votos por que a idea medre e chegue a ser unha gran referencia no mundo da poesía propia e allea. Foi mágoa non poder ter contado con Pimenta e Ruiz Zink. A poesía portuguesa cáenos ben a man e conta con talentos moi clarificadores na construción de poéticas contemporáneas, das que penso eu andamos bastante necesitados pola banda de Lestrove. É só unha opinión. Se cadra ten razón o Pedro Ferrández e tamén hai que volver un pouco ao clasicismo, ao tema de rimar e crear ritmos claros. Isto da poesía, ben se ve, éche un negocio confuso.

Un café perto e o último acto do programa. O esperado concerto de Germán Coppini e o Comando Delta. Un traballo montado en tres días de ensaios asasinos. Tiña noticia de que os músicos estaban bastante satisfeitos  porque Coppini soubera establecer moi rápido a comunicación con eles e a cousa, aínda que apurada, avanzaba por onde debía. De camiño para o Jofre atopamos ao Paco Pestana, que viña de flipar cos peixes no mercado e coas habelencias cromáticas dos polbos.

Lírica no Jofre
Lírica no Jofre

Digo xa que o concerto pareceume un traballo extraordinario, do mellor que teño visto en moito tempo. Por unha banda a consistencia dos músicos, dentro do proxecto de libre improvisación que veñen desenvolvendo en OMEGA, a Orquestra de Música Espontánea de Galiza. Comezaron deixando claras as premisas, con Chefa Alonso ao mando da partitura libre, mentres Coppini permanecía sentado no medio do palco.

Por outra banda a actitude do propio Coppini, que soubo desterrar axiña a tentación nostálxica e aceptar confiado o xogo de destripar as vellas cancións de Golpes Bajos para darlles novo pulo. No principio da súa intervención leu unha declaración poética que tivo por momento máis emotivo o agradecemento a Marcos Lorenzo por facer posíbel a súa presenza no escenario ferrolán.

Logo, un delirio fantástico que tiña por argumento unha das voces líricas máis sobresalientes da historia do pop español. Golpes Bajos foran centrais naquela época que Oroza me conxurara nos miolos a mediodía. Soportei con estoicismo a mudanza na letra de Cena Recalentada. La hermana ya no era imbécil, la madre ya no estaba loca, y el padre ya no se bababa ni amenazaba, pero daba para lembrar perfectamente que malia a súa crueldade, aquela letra léranos a cabeza a moitos rapaces e rapazas na adolescencia.

Na Fiesta de los Maniquíes, que reservaron para o final, non reprimín a emoción e fun bailar coa Deborah para un lateral. Como estaba escuro botei unha lágrima. Fico obrigado ao Germán e ao Comando Delta por ese momentiño. Pouca xente é capaz de provocarme lágrimas así de furtivas.

A última cea dos máis de doce apóstolos da poesía salvaxe tivo lugar no Irlanda, por obra, graza e cortesía do Pedro Ferrández. Logo de comezar o papeo chegou Raquel, filla de Guillermo e sobriña de Pedro, que acompañara toda a Semana cun ollar intelixente e ben disposto os nosos accesos líricos por mercados, bares e prazas. Fixera hai pouco un traballo sobre a República de Weimar e o dadaísmo. Karlotti lembrou a Hugo Ball e a min deume por recitar o principio dunha canción da Psicofónica inspirada nos versos do xenial dadaísta alemán

Arredor dunha pelota incandescente
xira frenético un montón de caca
sobre o que se venden medias de señora
e apréciase a beleza da pintura abstracta

Karlotti fixo o brinde final e pediume que dixera algunha cousa. Ocorréuseme rapear a letra de Mundo Submarino, outra canción do grupo, pero non me deu a cabeza para acordarme das estrofas e a xente desculpoume moi amablemente. Tiven oportunidade de resarcirme máis tarde no Carteles, para responder ao Viva España de Manolo Escobar que ao DJ lle deu por nos espetar nos oídos. Pedinlle que puxera a Macarena de base e rapeeille por riba a letra de Farolas, do meu colega Pepe Sendón, sobre os perniciosos efectos que a propaganda política ten sobre os nosos cerebros. A xente coreou a estrofa e logramos entre todos liberarmonos do andazo de españolismo cañí que viña de ameazar o bo humor de todo o mundo. O estilo musical mudou de vez.

En fin, a intensa, persistente e inevitábel poética noctura de Ferrol serviunos de trasfondo perfecto para despedidas, abrazos e promesas e a II Semana de Poesía Salvaxe esvaeceu para sempre na madrugada, coas primeiras luces da alborada, se cabe tinxida de certa tristura indefinida da que ben lle sabemos o nome. Foi en todo caso unha honra participar na experiencia e mal que ben estas crónicas pretenden ser  a penas unha pequena homenaxe ao traballo de todos e todas os que a fixestes posíbel e real. Un bicaso.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s