Grenlandia Ceibe, Poder Popular!

A nación inuit está de festa. Hai uns días os groenlandeses lograron o recoñecemento do dereito de autodeterminación para Grenlandia, a illa máis grande do mundo cunha poboación que a penas supera a de Vilagarcía de Arousa. Malia ser o país co índice de delincuencia máis alto do planeta, os groenlandeses, de maioría esquimó, conseguiron ver recoñecida a súa identidade nacional sen violencia nin conflito social. O xeito escandinavo é o que che ten, esa racionalidade polar de tratar as cuestións máis espiñentas. Un exemplo para Galiza? Abofé que si, mais velaí que non. Moitas semellanzas nos achegan, pero máis son as diferenzas que nos afastan.

É no plano metafísico, digamos de primeiras, onde abondan os parecidos. Os groenlandeses, poñamos por caso, miden as distancias en sinik, sonos ou soños. Hai viaxes que non pasan dunha soneca e outras que son un verdadeiro prodixio onírico. Non é difícil ver niso certa similitude co xeito galego de comprender o espazo e o tempo, tan dado a contos inverosímiles e relativizacións sen fin. Lembro unha vez, camiño do Ancoradoiro, que lle preguntei a un paisano,

– Canto queda para o Ancoradoiro?
– En coche ou a pe? -retrucoume el-.
– A pe, a pe
– Ai, pois a pe aínda che quedan cinco quilómetros
– E en coche?
– En coche poste alí en dous quilómetros, non chegará

O cal quere dicir que aquí cada quen entende de pesos e medidas como lle peta e como concibe a cousa na súa cabeza. A nación inuit, como habitante contumaz do ártico, distingue máis de corenta variedades de cor branca, o que mutatis mutandi, branco por verde, é tamén especie propia do noso sentido perceptivo. Aos groenlandeses deulles o nome un vikingo de cabelo roxo, Erik o Rubio, un asasino procedente de Islandia que non se cortou un pelo en chamarlle Terra Verde a aquela illa xeada de brancos glaciares, por aquela de atraer o turismo colonial con publicidade enganosa e montar o seu propio chiringuito a pe de praia. A nós o nome déunolo un romano, Décimo Bruto, pero a publicidade fraudulenta xa formaba parte da cultura local cando chegou, e por iso tivo que cruzar o Limia e recitar de cor o nome de todos os lexionarios, para acabar co mito de Oblivion, o río do esquecemento. Defendérmonos con mitos destes en vez de nos defender coas armas é tamén tradición antiquísima entre nós, coma ben observou Castelao no seu día, e aínda que a semellanza coa cultura inuit neste aspecto se cadra ven traída polos pelos, o certo é que entre a metafísica inuit e a metafísica galaica hai ligazóns subterráneas que ningún antropólogo será quen de negar. É noutros eidos onde realmente as diferenzas culturais semellan insalvábeis.

No expediente lingüístico, para comezar por tema tan candente, os groenlandeses acaban de optar polo monolingüismo, é dicir pola oficialidade única da súa lingua. A lingua danesa non atopou a Grenlandia Bilingüe que a defendese da imposición do groenlandés como lingua propia dos esquimós, e a ningún natural do país se lle ocorrería pensar na vida que a súa lingua está moi ben para falar da caza da morsa no iglú, pero que unha vez que traspós a fronteira e ingresas nunha realidade máis universal, como acontece aquí en Galiza cando cruzas o Telón de Grelos e penetras en Zamora, o groenlandés non serve para nada. En Grenlandia como aquí, hai dúas maneiras de chamarlle ao país, pero non andan á lea por causa diso, e agora o máis probábel é que eu mesmo teña que mudarlle o nome ao meu blog e pasar a chamalo Kalaallit Nunaat.

O groenlandés tampouco está ameazado por un problema ortográfico tan agudo coma o que gravita por estes lares. Certo é que nesta cuestión os dilemas son semellantes, pois o inuktitut está emparentado co esquimó, falado no Canadá, e até se dá o caso dunha letra, a Kra, exclusiva do inuktitu, hai pouco reintegrada en Q, como na lingua irmá do norte canadiano. Trátase dun achegamento, coma en certos casos da nosa inconcorde normativa da concordia, pois os groenlandeses, habitantes dunha illa que só linda coa aurora boreal, son aínda isolacionistas e no canto da ortografía esquimó, empregan a escrita latina. Mira ti o que son as cousas. En calquera caso, os inuit son xente pouco dada a levarse mal por culpa das grallas ortográficas, preferindo o alcohol ou a propiedade da neve coma fontes de conflito máis naturais. Con certeza os groenlandeses nunca precisaron de normalizacións de tipo ningún. Eles de sempre foron esquimós e iso parécelles o máis normal do mundo.

Xa no plano político é onde se evidencia de xeito meridiano o abismo que nos separa. Mentres aquí aínda andamos na teima esa de se somos unha nación a secas, a nación de Breogán ou unha rexión de alta transcendencia histórica cun forte sentimento nacional, manda carallo na Habana, véndonos incapaces por iso de reformar o noso raquítico estatuto de autonomía, Grenlandia é estado libre asociado ao Reino de Dinamarca desde o 1979 e vén de lograr agora un novo marco legal que lle permite ir por libre cando lle pete. O máis curioso é que tanto os partidos secesionistas coma os partidos daneses, pese ao carácter consultivo do referendo, aceptaron de antemán o resultado da consulta, calquera que fose. Seríamos capaces de imaxinar nós tanta tolerancia e sentido democrático na nosa caste política? Non creo que nos dean os miolos para tanto, e iso que ultimamente os ollares dos nosos políticos andan a cobrar ese risco oblicuo tan propio dos ollares esquimós, coma quen non quere ver as cousas máis que de lado, non vaia ser que o impacto frontal e platónico da luz os deixe apirolados.

O certo é que estando Grenlandia á beira da independencia, o seu exemplo de pouco nos pode valer por terras ibéricas, onde o dereito de autodeterminación continúa a ser o gran tabú. Claro que a prensa, galega e española, xa nos explica de que vai a movida e por que os groenlandeses poden acceder ao tal dereito sen escándalo mentres vascos, galegos e cataláns debemos contentarnos con arrepañar catro euros nos orzamentos anuais do estado por conta da nosa idiosincrasia e non poñernos farrucos coas nosas disparatadas teimas históricas. Debaixo de Grenlandia hai depósitos inmensos de petróleo, así que o camiño da independencia, é de admirar, ten lóxica esmagadora inclusive para os radiopredicadores da Conferencia Episcopal. Pódese logo supor que se debaixo do territorio galego houbese ouro negro e non unha placa granítica inconmovíbel, a uns e outros pareceríalles completamente consecuente a nosa independencia. Afortunadamente o granito é granito e non hai argumento económico que nos asista. Se cadra son un chisco pesimista e non quero comprender o esforzo do bando nacionalista do goberno con iso dos parques eólicos. Quen sabe, tal vez na cabeza dos dirixentes nacionalistas latexe a idea de que o vento nos proporcione a nós o mesmo que o petróleo aos groenlandeses, o argumento económico capaz de calar a propios e estraños e darnos o dereito de ir por libre no concerto das nacións. O único problema é que o vento sopra por onde lle cadra e iso de medilo por ferrados non parece garantía ningunha no vieiro da autosuficiencia, única vía admisíbel cara á nós mesmos no capitalismo refundado que nos toca padecer. Parecer, parece máis unha maneira de catar a dirección da brisa e cumprir ben o papel de viraventos, tan necesario no negocio este da política, onde os soños non serven para medir as distancias e a independencia semella a penas o delirio de catro cazadores de morsas a quecer as mans na lareira dun iglú.

Pese a todo e contra todo… parabéns, Grenlandia!

Advertisements

Unha reflexión sobre “Grenlandia Ceibe, Poder Popular!

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s