Isaac Díaz Pardo no Xornal Galicia
Morreu o Isaac Díaz Pardo, e a xeito de homenaxe déixovos a ligazón ao pdf do número cero do Xornal Galicia que en 2008 foi editado pola Rede de Acción Socio-Cultural Arredemo como parte das accións de apoio contra o seu afastamento da dirección de Sargadelos, episodio patético que ensombreceu os últimos anos do mestre. No número, creado e editado por moitos e moitas activistas galegas como homenaxe a súa inmensa figura, figura unha extensa entrevista co artista e emprendedor realizada por Sagra Quintela e Ana Triñanes nas oficinas do IGI, das que cedo sería expulsado. Na entrevista o Isaac repasa o proceso de creación do proxecto Sargadelos e a memoria dos seus máis estreitos colaboradores, especialmente de Luis Seoane, e desentraña as motivacións dunha xeración e un grupo de homes e mulleres que deberon afrontar a dura misión de transmitir o legado da república e do galeguismo histórico no tempo do fascismo. O tamaño de semellante empresa manifesta a dimensión transcendental da súa figura na historia do nosos país e na nosa conciencia como pobo.
Nun extracto,
- É incrible que puiderades facer tanto nun tempo tan escuro, por exemplo Ediciós do Castro…
- Fíxose! Non foi porque fósemos moi listos pero eramos un pouco zorros. Entón andabamos a xogar (risas). E como primeira cousa que fai Luis Seoane, como non pode matar os señoritos, fai un gravado do Meco. Quen o matou? Matámolo todos. Dalgunha maneira, así foron as primeiras cousas que fixo Edicións do Castro.
Xenocidio Galego
Nunca veu máis ao caso revisitar as estampas de Atila en Galiza, do Castelao. “Moitas veces os mártires crean mundos que os herois nin tansiquera son capaces de concebir. E na Miña Terra cumprirase a vontade dos mártires”. Parece que logo de setenta e catro anos, á espera de que a súa vontade se cumpra de vez, os mártires teñen no mínimo ocasión de reivindicar a súa memoria baixo o epígrafe que mellor lle acae ao seu suplicio: o xenocidio.
Así o entenderon desde a Arxentina, onde familiares das vítimas e diversos colectivos galegos van presentar querela este venres 30 de Abril, nun tribunal de Buenos Aires contra os crimes do franquismo, primeiro acto dunha campaña coa que os promotores da querela queren concienciar á opinión pública galega de que o sucedido a partir de Xullo de 1936 na nosa terra constituíu un auténtico xenocidio, contra o que nin sequera é posible argumentar, como noutras terras da península, fose inducido pola propia contenda, tendo en conta que aquí a guerra civil durou mes e medio e os fascistas déronse unha bacanal de pólvora e sangue á mantenta.
Os promotores da querela están apoiados por boa parte do tecido social e cultural arxentino e prevén a creación dunha Fundación contra a Impunidade, ao que parece en proceso de constitución. No documento que adxunto, e que andan a distribuír pola rede, dan noticia tamén dos primeiros actos públicos, tanto na Galiza como na propia Arxentina, que van acompañar os primeiros pasos da campaña.
A Leira Magnética no Atlántico
Despois da estrea no Dado Dadá, con completa satisfacción do autor pola electricidade cómplice do público, volve A Leira Magnética aos palcos nocturnos, desta volta nun dos locais clásicos do electromagnetismo oral e narrativo, o Pub Atlántico, sito na ilustre Fonte de San Miguel, onde en tempos adoitaban tomar pousada bohemios de verbo áxil como Francisco Añón ou Curros Enríquez.
Dentro da programación dos “Contos do Atlántico”, na que xa expuseron argumentos varios monstros sagrados da nosa escena narrativa como Celso Sanmartín, José Campanari, Paula Carballeira ou Quico Cadaval, ou a narradora uruguaia Soledad Felloza, tócame a honra coa miña conferencia sobre física cuántica e identidade electromagnética, na que tentarei someter unha vez máis a actualidade a unha entretida radiografía por ver de lle catar as pulgas.
A lingua, a crise, o caciquismo endémico ou o Ano Santo Xacobeo, serán algúns dos fenómenos electromagnéticos analizados nesta disertación científica que apenas pretende deitar algunha luz sobre os profundos misterios da Leira Magnética, esa confusa entidade que semella estar na base da nosa xenética cultural.
Alí vos espero por tanto, mañã martes día 20 de Abril, a partir das dez, que non é tarde se o ánimo é bo, con esta escolma de monólogos apostólicos, económicos e galaicos.
A Leira Magnética
Canto son dous máis dous na lingua de Rosalía? Intercederá o Espírito Santo na solución da crise económica? Que fan os bancos cos nosos cartos? Quen logrou que o Papa veña a Santiago no Ano Santo? Cal é o sentido pexorativo da palabra “gallego”? Por que ofenderse é unha estupidez aldeá, cantonal e provinciana? Hai vida intelixente do outro lado do Túnel de Guadarrama? Onde fica El Desván de Los Monjes? E La Coruña? Por que sabemos quen é Belén Esteban? É Ourense a vangarda política de Europa? Cantos millóns de peregrinos gañarán o xubileu? Volverán os Rolling Stones actuar no Monte do Gozo? Por que o Rei de España non se xubilou aos sesenta e sete anos para dar exemplo? Isto arranxámolo entre todos ou deixamos que o arranxen os que o foderon? É Fraga inmortal ou só o parece? Cantos fantasmas viven nas urbanizacións abandonadas? Que fan os conselleiros no cuarto de baño? Excretar ou Decretar? Que foi de Carmiña Burana? En que se parecen os galegos, os negros, os xitanos e as mulleres aos cataláns? Que problema temos coas escaleiras mecánicas? Foi o asasinato de Kennedy unha trama galaica? Quen goberna en Galiza, Fofó ou Lucifer? Que xornal galego é a voz da verdade revelada?
E sobre todo, que pensa o Apóstolo Santiago de todo isto?
Estes e outros enigmas tal vez atopen resposta este Venres 19 no Dado Dadá, da man de Carlos Santiago e o seu novo espectáculo de monólogos apostólicos, económicos e galaicos, A Leira Magnética. Para todos os públicos capaces de aturalo. Ás 22 horas.
O Regreso de Finlandia
Por petición popular e co ánimo calidamente escandinavo dos actores, regresa Finlandia, a peza de teatro civil levada ao palco polo TBO, Teatro Biodegradábel de Ohio, compañía na que teño a honra de servir. Será a vindeira semana na Sala Nasa, os días 15, 16, e 17 de Maio. Através do blog do espectáculo podedes consultar horarios, ler críticas, ver fotos e vídeos e facer reservas, que ben nos ha de contentar.
Finlandia, protagonizada por cidadáns de variada experiencia no palco, é un cruce entre o teatro do absurdo e o simbolismo popular, tal vez un xeito de esclarecer os solpores xeados da nosa identidade, sexa iso o que for, que tampouco é cousa tan clara como a neve.
As tres derradeiras funcións nas que espero contar coa presenza dos que ficastes sen vela ou dos que teñades a ben repetir. Alí vos esperamos, dispostos a facer agromar algunhas risas e se cadra algunha lágrima por conta da realidade nacional finlandesa, tan azoutada por decretos lingüicidas e confusións bancarias. Unha alegoría como calquera outra diso mesmo que nos pasa.
Tempos de crise, tempos de riso

A vissão risonha do Titom
Publicado en Novas da Galiza.- Dizia um grande mestre que a cultura é o desporto da classe meia. O tal mestre era o Alberto Pimenta. Bom, ainda é. É um poeta que sempre riu da crise e ainda ri. Propriamente ele ri-se da crise, com licença reflexível, porque a crise dá para rir a pouco que se pense. A crise estoura o riso porque não é crise. Propriamente a crise, no canto de crise, é um riso. O riso que é a crise é aliás um riso crítico, porque o ser crítico é o próprio da crise embora ser rico não seja o próprio do riso. O ser próprio do riso é o ser risonho, um sonho daqueles que sempre acabam ás gargalhadas. Sonhar com ser rico também pode fazer com que o riso estoure e mesmo ser sonho de acabar ás gargalhadas, como por outro lado é frequente em tempos de crise.
Mas falávamos da cultura e não da crise. Vamos a isso, que é outro tipo de riso. A cultura, em geral, é uma entidade que estoura ou não estoura o riso em função da função e do funcionário. Há funções que querem estourar o riso e não o estouram e funções que sem quererem estoura-lo também o estouram. No entanto, a cultura não costuma ser uma entidade previsível e por isso os funcionários dão-se mal com ela. Eles, os funcionários, não têm maneira de saberem à partida se a função irá estourar ou não estourar todo o riso preciso para o correcto funcionamento das coisas. A maneira dos funcionários encararem a sua função pode ser motivo de riso, é certo, mas não se lhes pode fazer conta. A função da que são responsáveis não é a mesma função que faz com que sejam funcionários. Há bons funcionários que assistem ás funções e rim muito e maus funcionários que não dão por isso e cumprem a sua função sem um mau sorriso. Seja como for, os funcionários podem rir da crise porque têm a sua função assegurada e isso, podendo estourar o riso, nem é bom nem é mau em si próprio. Em si próprio isso só dá para um sorriso.
A classe media gosta de desporto. É a sua cultura. Também gosta de televisores e secadores do cabelo. As coisas das que gosta a classe meia são infindáveis. Para conseguir todas as coisas infindas de que gosta, a classe meia gosta também de hipotecas. A hipoteca, propriamente, é a coisa de que a classe meia mais gosta, porque a pode trocar por qualquer outra coisa da que goste, carros, casas, umas férias no Mar Egeu ou um televisor positrónico para ver Olimpíadas e Eurocopas. É a sua cultura, o seu desporto. Por esta razão, os funcionários que se ocupam da cultura ocupam-se com frequência também do desporto. No que diz respeito da cultura e do desporto, os funcionários querem sempre ter a coisa sob controlo. Sabem que a classe meia está a olhar do sofá e que pode desatar ás gargalhadas em qualquer um momento, em função de como eles, os funcionários, cumpram a sua função. Mas a cultura, sendo o desporto que ela é, é uma entidade imprevisível, já foi dito, e nem sempre os funcionários conseguem manter o comando da coisa. Quando há crise as hipotecas encarecem e isso é coisa de que a classe meia não gosta mesmo nada. Por isso não há crise, porque a crise faz estourar o riso o qual é completamente contraditório com a carestia das hipotecas, que não faz estourar riso nenhum. A crise é dos ricos, que também rim muito. Rim tanto da crise que executam as hipotecas para que a crise a paguem outros e eles possam curtir a prazer com toda a risada da crise. Se calhar já não há luta de classes, há só a luta dos risos e isso é o crítico, viver neste estado das coisas no que tudo está para estourar.
Cita en Finlandia

Ai Finlandia, o teu mar!
Váiseme cumprir un soño a vindeira semana coa estrea de Finlandia, un proxecto no que levo anos a cismar e que grazas ao Teatro Biodegradábel de Ohio, compañía teatral ilegal e imaxinaria, é xa unha realidade, con todas as prevencións que a tal palabra require. Vaia por diante o meu agradecemento e admiración a toda a xente que se apuntou a participar na aventura e que deu digno formato colectivo aos meus delirios escandinavos.
Dado o seu carácter biodegradábel, a peza será representada en dúas funcións únicas que terán lugar na Sala Nasa os días 19 e 20 de Maio, ficando o futuro aberto a calquera reincidencia non prevista. Finlandia é un cruzamento entre o teatro do absurdo e o simbolismo popular, e se cadra tamén un xeito de esclarecer os solpores xeados da nosa identidade, sexa iso o que for, que tampouco é cousa tan clara como a neve. En calquera caso, unha alegoría sobre Galiza e os desafíos que culturas indíxenas como a nosa deben afrontar na época global, ameazadas pola extinción e o sometemento a un mundo monolítico onde calquera diferenza é interpretada como potencial ameaza terrorista. Ben saben isto na Sala Nasa, ameazada nos últimos tempos por patéticos furacáns reaccionarios procedentes da estepa rusa.
Finlandia é un experimento de teatro civil producido e interpretado por un grupo de cidadáns, de variábel experiencia no palco, no que se quere reivindicar o teatro como ferramenta expresiva de toda a sociedade. Dúas mestras, dous xornalistas, un historiador, tres restauradores, un taberneiro, unha estudante, un actor, unha bibliotecaria, un deseñador gráfico, un técnico de luz, un educador social, un fotógrafo, varios pescadores, un escritor, e outras persoas de variados oficios, coa colaboración desinteresada de distintos colectivos, participan desta aventura inconformista e escandinava onde o único imposíbel é que a neve deixe de ser branca e comece a cheirar a chocolate.
O aforo é limitado mais as entradas xa se poden reservar a través da billeteira virtual da Nasa. Será unha honra partillar este soño convosco, así que alí agardamos por quen queira acompañarnos nesta fermosa aventura.









